SOS Vakmanschap monitort zelf proactief de ontwikkelingen bij kleinschalige specialistische opleidingen, zowel vanuit de vraagzijde (opleidingsbehoefte en kwaliteitseisen vanuit beroepsgroep) als de aanbodzijde (leerlingaantallen, starten en stoppen van onderwijslocaties, etc.). Waar mogelijk maakt SOS Vakmanschap hierbij gebruik van bestaande onderzoeken en bronnen en samenwerking met andere partijen. Waar noodzakelijk ontwikkelt SOS Vakmanschap een eigen onderzoeks-systematiek. Bij de monitoring staan drie begrippen centraal:

• kleinschaligheid voor Nederland als geheel;
• het specialistische karakter van de beroepsgroep
• en de toegevoegde waarde voor de BV Nederland.

Hierbij is een dynamisch perspectief van belang: de opleidingsbehoefte kan veranderen in de tijd, en door bijvoorbeeld technologische ontwikkelingen kan ook het specialistische karakter van een beroep verschuiven. De resultaten van deze monitoring worden jaarlijks gepubliceerd in de SOS Monitor waarvan de eerste editie in het voorjaar van 2012 is verschenen.